5 Adımda İlgi alanları ve ilgilerin gelişimi

5 ADIMDA

İlgi alanı ve ilgilerin gelişimi

Kariyer ilgisi de belirli bir kariyer için duyulan istek veya kazanılan ilgidir, öğrenilmiş bir özelliktir İlgi, belirli bir olay ve etkinliğe yakınlık duyma, ondan hoşlanma, ona öncelik tanımadır.Örneğin, Müzik alanı içerisinde piyano çalmaya ilgi duymakİlgi alanı genel birçok mesleki disiplini de içerir. Örneğin,bilimsel ilgi,sanatsal ilgi, mekanik ilgi, edebiyat ilgisi, müzik ilgisİ*NEDİR???

Kariyer ilgisi de belirli bir kariyer için duyulan istek veya kazanılan ilgidir, öğrenilmiş bir özelliktir

İlgi, belirli bir olay ve etkinliğe yakınlık duyma, ondan hoşlanma, ona öncelik tanımadır.Örneğin, Müzik alanı içerisinde piyano çalmaya ilgi duymak

İlgi alanı genel birçok mesleki disiplini de içerir. Örneğin,bilimsel ilgi,sanatsal ilgi, mekanik ilgi, edebiyat ilgisi, müzik ilgisİ

Bunları biliyor muydunuz?

İlgilerle ilgili Yapılan araştırmalarda;

Ergenlik öncesi çağda (15 yaş öncesi) bireylerin kariyer isteklerinin biçimi, aileleriyle aynı doğrultuda (anne-baba hangi mesleği yapıyorsa) ilgilerini yansıtma eğilimi gösterir ya da anne-babanın veya önemli aile üyelerinin tavsiyelerine bağlıdır

Betsworth ve Fouad (1997), kadınların mesleki ilgilerinin homojen olmadığını ve bunun nedeninin kadınların iki meslekte birden çalışabilmeleri veya evlendikten sonra mesleklerini bırakmalarına bağlamıştır.

Kişilik yönelimi ile kariyer seçimi arasındaki ilişkiyi inceleyen ve insanların kendi kişilik yönelimleri ile uyumlu olan işlere eğilim ve ilgi gösterdiklerini ortaya konulmuştur.

Bilişsel tarzları ve mesleki ilgileri arasındaki ilişki vardır. Bilişsel tarzlara göre mesleki ilgiler şekillenir.

Liselilerde ailelerin saygınlığı yüksek meslekleri tercih beklentileri öğrencilerin kariyer seçimlerini yönlendirmektedir. Başka bir değişle, öğrenciler matematik ilgilerine dikkat etmekten çok mesleklerin saygınlık düzeylerine ve iş bulma olanaklarına daha çok önem vermektedirler

34429701905*NEDEN BU TEMAYA DİKKAT ETMELİYİM?

Çünkü;

İlgi, zaman içerisinde gelişim gösterir, değişkendir.

Çocuğun tutumu ve davranışı gibi bir çok kişilik özelliğini de etkiler.

Aynı zamanda bilişsel ve duyuşsal süreçleri de etkiler, bu yüzden öğretme ve öğrenme için önemli bir ön koşuldur.

Kariyer ilgisi, ileriki dönemde çocuğun yaşamını etkileyecek olan kariyer kimliğinin oluşmasına temel olur.

4309745-24765

*NELERİ ÖĞRENMELİYİM?

Mesleki gelişim tam anlamıyla sıralı bir gelişim basamağı içerse de bazı gelişimsel özellikler etkileşimsel ve paralel gelişebilir. Örneğin kariyer gelişim kuramları 12-13 yaşı ilgi basamağı, 13-14 yaşı yetenek basamağı olarak nitelese de teknoloji ve eğitim alanında gelişmelere bağlı olarak günümüzde bu gelişim özellikleri daha erken yaşlarda etkileşimsel olarak gelişmeye başlar.

İlgiler ve ilgi alanlarının gelişimi yapısal olarak gelişimsel bir süreç içerir. Bu açıdan belli bir yaş için kategorilendirmek ve bir yaşa bağlamak mümkün değildir. İlgi alanlarının gelişimi çocuğun okul öncesinden başlayan bir süreçtir. Bazı yetenek altyapıları daha küçük yaşlarda ortaya çıkarken bazıları ise geç ortaya çıkabilir. Hatta erken yetenek keşfi doğru eğitim için çok önemlidir. Örneğin, müzik yeteneği çok erken yaşlarda keşfedilirse doğru eğitimle başka noktalara gelebilir. Bu durumda ilgi alanlarının gelişimini doğrudan etkileyebilir.

İlgilerin ve ilgi alanlarının gelişimi çocuğun her yaş döneminde yaşına uygun bir şekilde tanıştırılması gereken bir olgudur. Mesleki gelişim açısından önce ilgi alanlarının sonra ilgilerin netleşmesi daha sistematik ve gelişimsel bir adım olur.

İlgi alanlarını tanıma ve keşfetme süreci daha önceki yaşlardan itibaren desteklenmeli mümkünse bu yaşa kadar bırakılmamalıdır. 10-11 yaş artık birçok yeteneğin ortaya çıktığı ve ürüne dönüştüğü bir dönemdir. Belli ilgi alanları ile daha küçük yaşlarda tanışan çocuk için bir bilgi altyapısı oluşur. Çocuk bilişsel, fiziksel, sosyal, duygusal ve ahlaki olarak gelişim gösterdikçe gelişiminin desteklediği ilgi alanları çeşitlenir ve derinleşir.

3081020-201295*NEREDEN BAŞLAMALIYIM?

Öncelikle “bu yaş döneminde çocuk nasıl bir gelişim gösterir?” sorusunun cevabını bilmek gerekir. İlgi ve ilgi alanları için gelişimin doğasını bilmek ve mesleki gelişimle ilişkisi kavranmalıdır. Çünkü, çocuklar ilgi ve yetenekleri içinde bulundukları gelişim dönemi çerçevesinde şekillenmektedir.

5. sınıf çocukları kendi yaşamları üzerinde kontrol etme dürtüsünün arttığı bir dönemde olduklarından mesleki ilgi yüzeyseldir

Akranlar arasında popülerlik ön planda olduğundan ilgileri de popülerlikten beslenmektedir.

Çocuğun davranışlarında heves, arzu ve anlık ihtiyaçların doyumu ön plandadır. Bu yüzden ilgiler değişken olabilir. Zevk ve haz ilkesi ön planda olduğundan bu duyguları harekete geçiren mesleklere dönük ilgi ve merak görülebilir

Hoşlanma ve beğenme, amaç ve etkinliklerinin en önemli belirleyicileridir. Bu yaş düzeyinde çocuklar, sevdikleri nesneleri biriktirmeye ve koleksiyonculuğa yatkın oldukları bir dönemde yer alırlar.

Çocuk bu döneme kadar ilgi alanları ile ilgili çeşitli bilgilere erişmiş ve çeşitli denemelerde bulunmuştur. Bir noktaya kadar çocuk kendi ile ilgili çıkarımlar yapmıştır. Fakat bu yaş dönemini sosyal kabul, üretkenlik, başarma ve yeterlilik duyguları beslediği için daha önce keşfettiği ilgi alanlarında eylemde bulunmaya ve üretmeye başlar. Artık ilgi alanına ilişkin bir eylemi takdir toplamak, beğeni almak için kullanır.

Fakat ilk çocukluk döneminden getirdiği ilgi alanları bugün geldiği noktada çocuğa istediği doyumu yaşatmayabilir ve yetmeyebilir. Bu durumda ikinci seçeneğe yönelir. Çocuk yukarıda bahsettiğimiz sosyal kabul, üretkenlik, başarma ve yeterlilik duygularını yaşayabilmek için yeni ilgi alanları yani yeni üretim alanlarına merak duymaya başlar. Bu merak duygusu çocuğu ilgi alanları konusunda arayışa, keşfetmeye ve denemeye sevk eder. Bu durumda yeni ilgi alanları çocuğun envanterine girmeye başlar. Aslında kendine yönelikte bir keşif süreci olarak nitelendirebileceğimiz bu dönem çocuğun geliştikçe/büyüdükçe farklı ilgi alanlarını da yapabileceği konusunda çocuğa fikir verir.

2223770-53975*NE YAPABİLİRİM?

Davranış

Yapıyorum

Yapmıyorum

Somut işlemler döneminde oldukları için görsel olarak ilgi çekici nesneleri sevdikleri için bu nesneler aracılığıyla daha etkin öğrenebilirler. Görsellik sunmak önemlidir

10-11 yaş dönemi artık birçok ilgi alanına ilişkin bilgisinin olduğu bir dönem olduğu için çocuğa başarılı ya da başarısız birçok deneme fırsatının sunulması gerekir. Çocuk bu denemelerin sonucunda hangi ilgi alanlarına yatkın olduğu ile ilgili fikir edindiği gibi seçtiği ilgi alanına ilişkin doğru ilgiye de karar verme şansı yakalar. Aynı zamanda yetenekleri konusunda çocuğa fikir verir.

Fiziksel becerilerinin geliştiği bir dönemde yer aldıklarından, fiziksel becerileri içeren ilgilerini deneyimle konusunda teşvik etmek yerinde olacaktır.

Günlük işler konusunda deneyim kazanmaları aynı zamanda sorumluluk duygusu kazanmalarına da katkı sağlayacaktır. Başarı ve başarısızlık duygusu ön planda olduğundan başarı duygusu yeterince pekiştirilmezse yetersizlik hissi görülür. Bu da çocuğun ilgileriyle ilgili girişimde bulunmaktan uzaklaşırlar. Başarı odaklı olduklarından çok çabuk içe kapanmalar görülebilir. Günlük, pratik işlere ilgi arttığından bu yönde de deneyim kazanmaları onları geliştirecektir.

Ç

Çocuğunuzun kariyer gelişiminde ilgi alanına yönelik yaptıklarınızı destekleyerek devam ediniz. Yapmadıklarınızı ise kariyer gelişimindeki önemini göz önünde bulundurarak TEKRAR değerlendiriniz!!