Anne Baba Tutumları ve İzleme Davranışı

Ana-Baba Tutumları

Çocuğun davranışlarını anne ve babanın sergilemiş olduğu tutumlar, gösterdiği davranışlar olumlu veya olumsuz yönde etkiler.

Otoriter tutum, çocuklarını kontrol etmek isteyen, her dedikleri sorgulanmadan yapılsın beklentisi içerisinde olan ana-baba üslubu örneğidir. Bu grupta yer alan ana-babalar çocuklarıyla fazla iletişim kurmazlar.

Demokratik tutum içerisinde olan ana-babalar, aile içinde alınan kararlarda çocuklarının da fikirlerine önem verirler. Çocuklarına koydukları kuralların nedenlerini açıklarlar ve kurallara uyulmasını isterler. Çocuk ve ebeveynler arasında açık bir iletişim söz konusudur. Denetlemekten kaçınır. Bu tutumu benimseyen ana-babalar, çocuklarının olumsuz davranışını düzeltir, olumlu olanları destekler.

İzin verici tutum da ise, ana-baba kontrolü düşük fakat iletişim yüksektir. Çocuklarına karşı ilgili, hoşgörülü ve istediklerini yapmalarına müsaade eden bir gruptur.

İlgisiz tutumu benimseyen ana-babalar çocuklarıyla yeterince ilgilenmez, davranışlarını denetlemez ve sınır koymaz. Sadece çocukların temel ihtiyaçlarını karşılarlar. İletişim kopukluğu vardır. Bu tutum çocukta duygusal istismara yol açar.

Kararsız (tutarsız) tutumu sergileyen ana-babaların çocukları, hangi davranışın olumlu, hangi davranışın olumsuz olduğunu ayırt edemez.

Koruyucu tutum, çocuğa gereğinden fazla özen ve kontrolün söz konusu olduğu tutumdur. Ana-babalar, çocuklarının kendi başına rahatlıkla yapabileceği eylemleri, onlar adına yapmaya çalışır.

Ana-Baba İzlemesi

“İzleme davranışı” (parental monitoring); ebeveynlik uygulamalarının bir boyutudur. Ailelerin, çocuklarının evin dışında iken neler yaptığı, nerelere gittiği konusunda bilgi sahibi olması olarak açıklanabilir. Bu konu hakkında nasıl bilgi sahibi olduklarına bakıldığında, bu bilgi kısmen ana-babaların kendi uğraşları, araştırmaları, takipleri ile gerçekleşir. Çocuğun arkadaşlarından, nerede ve ne yaptığı yönünde bilgilere ulaşılabilir. Bazı çocuklar ise bu bilgileri vermeye kendileri gönüllü olurlar.

Genellikle ana-babaların, çocukları ergenlik dönemindeyken başvurdukları bir davranıştır. İzleme davranışları ile çocuğun kötü alışkanlıklardan uzak durmasını sağlama gibi amaçlar güdülür. Fakat ne kadar izleme davranışı olursa olsun bunun sağlanabileceği tartışma konusudur.

İzleme davranışı, cinsiyet farklılığından, kardeş sayısından ve anne babanın bir arada yaşayıp yaşamadığından etkilenir. Toplumumuzda kız çocukları, erkek çocuklarına göre daha fazla izleme davranışı ile karşılaşır. Çünkü toplumumuz erkek çocukların daha serbest bırakılmasını kızların ise daha fazla izlemesi gerektiği konusunda bir fikir alabilir. Ayrıca annenin ve babanın izleme davranışı konusunda farklı durumlar ortaya çıkmaktadır. Anne kız çocuklarına yönelik izleme davranışını daha fazla sergiler. Baba ise cinsiyet farkı gözetmeden izleme davranışı gösterir.