Çocuklar Problem Çözme Becerisini Nasıl Edinir?
Çocuk, sahip olduğu güven duygusu algısı ile dünyayı görür ve anlamlandırır. Çocuğun karşılaştığı sorunlarda her daim yetişkin rolüyle ebeveynler devreye girdiği takdirde çocuk sorun çözme sürecine dair deneyim kazanamaz ve güven duygusu da bu doğrultuda şekillenir. Tümüyle sorunsuz geçen bir çocukluk da, sorunlu ve adil olmayan bir dünyaya psikolojik olarak hazırlayamaz. Bu aşamada önemli olan, sorunların üstesinden nasıl gelindiği ile ilgili temel deneyimlerini çocukların, çoğunlukla güvenli bir ortam olarak algıladıkları ebeveynlerinin yanında prova edebilmeleridir.
Peki anne-babalar olarak çocuklarınızın problem çözme becerisi edinmelerinde sizler neler yapabilirsiniz?
En önemli yol, elbette ki problem çözme konusunda çocuklara iyi bir model oluşturmaktır.
Pozitif tutum sergilemeli ve bunu tutarlı bir şekilde sürdürmelisiniz.
Çocuğunuz problem çözme konusunda özgüvenini sık sık kaybediyor ya da siz gereğinden çok endişeleniyor veya aşırı şekilde korumacı davranıyorsanız içinizdeki içgüdüsel anne-babayı pozitif bir yere oturtmaya çalışmalısınız. Unutmayın ki, pozitif ve yapıcı şekilde ele alınırsa, çocuklar duygusal travmayı daha kolay atlatabilirler. Çocuklar, sorunlarını çözerek psikolojik olarak güçlenirler ve problem çözme yoluyla yaşam becerileri edinirler.
Yeterince ve yerinde müdahale etmeye dikkat etmelisiniz.
Çocuğunuza sorunun çözümü konusunda yardım etmeyi düşündüğünüzde önce kendinize şu soruları sorabilirsiniz:- Bu sorunu çocuğumun tek başına, sorumluluğu alarak çözmesi mi gerekiyor, yoksa benim veya bir başkasının, sorunu çözmede üstlenmemiz gereken sorumluluklar var mı?- Bu sorunu çözmesi için çocuğumun becerisi ve deneyimi yeterli düzeyde mi?- Çocuğumun bu sorunla tek başına başa çıkabilmesi mümkün mü?
(Soruları içinizde değerlendirdiğinizde kendinize verdiğiniz cevapları gözden geçirin. Yardımcı olacağını düşünürseniz cevaplarınızı 1’den 10’a kadar notlandırabilirsiniz.)
Çocuğunuza Destek olmalısınız. Sizin varlığınız, ona yürekten inanmanız ve güvenmeniz, desteğinizle ilgili ona vermiş olduğunuz mesajlar sorun çözerken çocuğunuza önemli bir katkı sağlayacaktır.
Problem çözme stratejileri öğretmelisiniz.
Siz nasıl sorunları çözüyorsunuz, işe yarayan yöntemleriniz var mı? Var ise bunlar neler? Bunlar üzerine düşünerek bunları çocuğunuzla paylaşabilir ve ona rehberlik edebilirsiniz.
Yararlanılan Kaynaklar:· Gordon, Thomas. Aile İletişim Dili, Sistem Yayıncılık, İstanbul, 1996.· Lindenfield, Gael. Kendine Güvenen Çocuk Yetiştirme, HYB Yayıncılık , Ankara, 1997.
Yazan: Psikolojik Danışman Gökben Gökçeer
Bireysel Psikoterapi, Çocuk & Ergen Danışmanlığı ve Eğitim Koçluğu